تبلیغات
فارغ التحصیلان انجمن اسلامی هنرستان فنی بوربور - اقتصاد مقاومتی از منظر مقام معظم رهبری بخش دوم

اقتصاد مقاومتی از منظر مقام معظم رهبری بخش دوم

د: مدیریت منابع ارزى

مسئله‌‌ى منابع ارزى هم مسئله‌‌ى مهمى است؛ كه خب، حالا آقایان توجه دارید. روى این مسئله دقت كنید، خیلى باید كار كنید. واقعاً باید منابع ارزى را درست مدیریت كرد. حالا اشاره شد به ارز پایه؛ در این زمینه هم حرفهاى گوناگونى از دولت صادر شد. یعنى در روزنامه‌‌ها از قول یك مسئول، یك جور گفته شد؛ فردا یا دو روز بعد، یك جور دیگر گفته شد. نگذارید این اتفاق بیفتد. واقعاً یك تصمیم قاطع گرفته شود، روى آن تصمیم پافشارى شود و مسئله را دنبال كنید. به هر حال منابع ارزى باید مدیریت دقیق بشود.6

 

ه: مدیریت مصرف

یك مسئله هم در اقتصاد مقاومتى، مدیریت مصرف است. مصرف هم باید مدیریت شود. این قضیه‌‌ى اسراف و زیاده‌‌روى، قضیه‌‌ى مهمى در كشور است. خب، حالا چگونه باید جلوى اسراف را گرفت؟ فرهنگ‌‌سازى هم لازم است، اقدام عملى هم لازم است. فرهنگ‌‌سازى‌‌اش بیشتر به عهده‌‌ى رسانه‌‌هاست. واقعاً در این زمینه، هم صدا و سیما در درجه‌‌ى اول و بیش از همه مسئولیت دارد، هم دستگاه‌‌هاى دیگر مسئولیت دارند. باید فرهنگ‌‌سازى كنید. ما یك ملت مسلمانِ علاقه‌‌مند به مفاهیم اسلامى هستیم، اینقدر در اسلام اسراف منع شده، و ما متأسفانه در زندگى‌‌مان اهل اسرافیم! بخش عملیاتى‌‌اش هم به نظر من از خود دولت باید آغاز شود. در گزارشهاى شماها من خواندم، حالا هم بعضى از دوستان اظهار كردند كه دولت درصدد صرفه‌‌جوئى است و میخواهد صرفه‌‌جوئى كند؛ بسیار خوب، این لازم است؛ این را جدى بگیرید. دولت خودش یك مصرف‌‌كننده‌‌ى بسیار بزرگى است. شما از بنزین بگیرید تا وسائل گوناگون، یك مصرف‌‌كننده‌‌ى بزرگ، دولت است. حقیقتاً در كار مصرف، صرفه‌‌جوئى كنید. صرفه‌‌جوئى، چیز بسیار لازم و مهمى است.
به مصرف تولیدات داخلى هم اهمیت بدهید. در دستگاه شما، در وزارتخانه‌‌ى شما، اگر كار جدیدى انجام میگیرد، اگر چیز جدیدى خریده میشود، اگر همین اقلام روزمره‌‌اى كه مورد نیاز وزارتخانه است، تهیه میشود، سعى كنید همه‌‌اش از داخل باشد؛ اصرار بر این داشته باشید؛ خود این، یك قلم خیلى بزرگى میشود. اصلاً ممنوع كنید و بگوئید هیچ كس حق ندارد در این وزارتخانه جنس خارجى مصرف كند. به نظر من اینها میتواند كمك كند. 7

 

تبیین اقتصاد مقاومتى

در زمینه‌ى مسائل اقتصادى، «اقتصاد تهاجمى» را مطرح كردند؛ عیبى ندارد. بنده فكر اقتصاد تهاجمى را نكردم. اگر واقعاً یك تبیین دانشگاهى و آكادمیك نسبت به اقتصاد تهاجمى - به قول ایشان، مكمل اقتصاد مقاومتى - وجود دارد، چه اشكالى دارد؟ آن را هم مطرح كنیم. آنچه كه به نظر ما رسیده، اقتصاد مقاومتى بوده. البته اقتصاد مقاومتى فقط جنبه‌ى نفى نیست؛ اینجور نیست كه اقتصاد مقاومتى معنایش حصار كشیدن دور خود و فقط انجام یك كارهاى تدافعى باشد؛ نه، اقتصاد مقاومتى یعنى آن اقتصادى كه به یك ملت امكان میدهد و اجازه میدهد كه حتّى در شرائط فشار هم رشد و شكوفائى خودشان را داشته باشند. این یك فكر است، یك مطالبه‌ى عمومى است. شما دانشجو هستید، استاد هستید، اقتصاددان هستید؛ بسیار خوب، با زبان دانشگاهى، همین ایده‌ى اقتصاد مقاومتى را تبیین كنید؛ حدودش را مشخص كنید؛ یعنى آن اقتصادى كه در شرائط فشار، در شرائط تحریم، در شرائط دشمنى‌ها و خصومتهاى شدید میتواند تضمین كننده‌ى رشد و شكوفائى یك كشور باشد.8

 

اقتصاد مقاومتى شعار نیست

هم دانشگاه‌‌‌ها، هم دستگاه‌‌‌هاى دولتى، هم آحاد مردمى كه خوشبختانه توانائى و استعداد این كار را دارند، چه از لحاظ علمى، چه از لحاظ توانائى‌‌‌هاى مالى، باید تلاش كنند مسئولیت زمان خود و مقطع تاریخى حساس خود را بشناسند و به آن عمل كنند. این كه ما عرض كردیم «اقتصاد مقاومتى»، این یك شعار نیست؛ این یك واقعیت است. كشور دارد پیشرفت میكند. ما افقهاى بسیار بلند و نویدبخشى را در مقابل خودمان مشاهده میكنیم. خب، بدیهى است كه حركت به سمت این افقها، معارضها و معارضه‌‌‌هائى هم دارد. بعضى از این معارضه‌‌‌ها انگیزه‌‌‌هاى اقتصادى دارد، بعضى انگیزه‌‌‌هاى سیاسى دارد؛ بعضى منطقه‌‌‌اى است، بعضى بین‌‌‌المللى است. این معارضه‌‌‌ها در مواردى هم منتهى میشود به همین فشارهاى گوناگونى كه مشاهده میكنید؛ فشارهاى سیاسى، تحریم، غیر تحریم، فشارهاى تبلیغاتى - اینها هست - لیكن در لابه‌‌‌لاى این مشكلات، در وسط این خارها، گامهاى استوار و همتها و تصمیمهائى هم وجود دارد كه بناست از وسط این خارها عبور كند و خودش را به آن نقطه‌‌‌ى مورد نظر برساند؛ وضع كشور الان اینجورى است. 9

 

نقش شركتهاى دانش‌‌بنیان در اقتصاد مقاومتی

یك مسئله‌‌ى دیگر در سرفصل اقتصاد مقاومتى، اقتصاد دانش‌‌بنیان است... این بخش شركتهاى دانش‌‌بنیان و فعالیتهاى اقتصادى دانش‌‌بنیان خیلى جاده‌‌ى باز و امیدبخشى است. ما استعدادهاى برجسته‌‌اى داریم كه میتوانند در این مورد كمك كنند. 10

ما باید هر كدام نقش خودمان را بشناسیم و آن را ایفاء كنیم. یكى از بخشهاى ما، اقتصاد است و خاصیت اقتصاد در یك چنین شرائطى، اقتصاد مقاومتى است؛ یعنى اقتصادى كه همراه باشد با مقاومت در مقابل كارشكنى دشمن، خباثت دشمن؛ دشمنانى كه ما داریم. به نظر من یكى از بخشهاى مهمى كه میتواند این اقتصاد مقاومتى را پایدار كند، همین كار شماست؛ همین شركتهاى دانش‌‌‌بنیان است؛ این یكى از بهترین مظاهر و یكى از مؤثرترین مؤلفه‌‌‌هاى اقتصاد مقاومتى است؛ این را باید دنبال كرد.11

 

هدف دشمن از فشارهای اقتصادی

یك واقعیت دیگر هم این است كه اگر كشور در مقابل فشارهاى دشمن - از جمله در مقابل همین تحریمها و از این چیزها - مقاومت مدبرانه بكند، نه فقط این حربه كُند خواهد شد، بلكه در آینده هم امكان تكرار چنین چیزهائى دیگر وجود نخواهد داشت؛ چون این یك گذرگاه است، این یك برهه است؛ كشور از این برهه عبور خواهد كرد. این چیزهائى كه الان آنها تهدید میكنند، تحریم میكنند، جز آمریكا و جز رژیم صهیونیستى، هیچ كس ذى‌نفع از این تحریمها نیست. دیگران را با زور و با فشار و با رودربایستى و با این چیزها وارد میدان كردند. خب، پیداست كه زور و فشار و رودربایستى نمیتواند خیلى ادامه پیدا كند - یك مدتى است - شاهدش هم این است كه مجبور شدند بیست تا كشور را از همین تحریمهاى نفتى و امثال اینها استثناء كنند! دیگرانى هم كه استثناء نشدند، خودشان مایل نیستند، و بیش از آنچه كه ما بخواهیم یا همان اندازه كه ما میخواهیم، آنها دنبال راه‌حل میگردند. بنابراین بایستى مقاومت كرد.

ما باید مسائل كشور را با این دید نگاه كنیم؛ آرمانها جلوى چشم ما باشد؛ واقعیتهاى تشویق‌كننده جلوى چشم ما باشد. در مورد واقعیتهاى منفى - كه در واقع در بعضى موارد واقعیت‌سازى است، واقعیت‌نمائى است - دچار اشتباه نشویم. البته توان دشمن را دست‌كم نگیریم، سهل‌انگارى و ساده‌انگارى نكنیم. مسئله، مسئله‌ى اساسى و مهمى است. شما مثل یك ریاضیدانى كه میخواهد یك مسئله‌ى مهم ریاضى را حل كند، بر سر این مسئله تلاشتان را به كار ببرید و مسئله را حل كنید. شما ریاضیدان بااستعدادى هستید؛ این هم یك مسئله‌ى ریاضى است. اینجورى باید با مسائل گوناگون برخورد كنید. خوشبختانه انسان مشاهده میكند كه همین روحیه هم در دستگاه‌هاى گوناگون وجود دارد. به مسئله‌ى اقتصاد باید با این دید نگاه كرد.
ما چند سال پیش «اقتصاد مقاومتى» را مطرح كردیم. همه‌ى كسانى كه ناظر مسائل گوناگون بودند، میتوانستند حدس بزنند كه هدف دشمن، فشار اقتصادى بر كشور است. معلوم بود و طراحى‌ها نشان میداد كه اینها میخواهند بر روى اقتصاد كشور متمركز شوند. اقتصاد كشور ما براى آنها نقطه‌ى مهمى است. هدف دشمن این بود كه بر روى اقتصاد متمركز شود، به رشد ملى لطمه بزند، به اشتغال لطمه بزند، طبعاً رفاه ملى دچار اختلال و خطر شود، مردم دچار مشكل شوند، دلزده بشوند، از نظام اسلامى جدا شوند؛ هدف فشار اقتصادى دشمن این است، و این محسوس بود؛ این را انسان میتوانست مشاهده كند.12

 

منظومه‌ى كامل اقتصادی

من سال ۸۶ در صحن مطهر على‌بن‌موسى‌الرضا (علیه الصّلاة و السّلام) در سخنرانىِ اول سال گفتم كه اینها دارند مسئله‌ى اقتصاد را پیگیرى میكنند؛ بعد هم آدم میتواند فرض كند كه این شعارهاى سال حلقه‌هائى بود براى ایجاد یك منظومه‌ى كامل در زمینه‌ى مسائل اقتصاد؛ یعنى اصلاح الگوى مصرف، مسئله‌ى جلوگیرى از اسراف، مسئله‌ى همت مضاعف و كار مضاعف، مسئله‌ى جهاد اقتصادى، و تولید ملى و حمایت از كار و سرمایه‌ى ایرانى. ما اینها را به عنوان شعارهاى زودگذر مطرح نكردیم؛ اینها چیزهائى است كه میتواند حركت عمومى كشور را در زمینه‌ى اقتصاد ساماندهى كند؛ میتواند ما را پیش ببرد. ما باید دنبال این راه باشیم.13

 

الزامات اقتصاد مقاومتى

مسئله‌ى اقتصاد مهم است؛ اقتصاد مقاومتى مهم است. البته اقتصاد مقاومتى الزاماتى دارد. مردمى كردن اقتصاد، جزو الزامات اقتصاد مقاومتى است. این سیاستهاى اصل ۴۴ كه اعلام شد، میتواند یك تحول به وجود بیاورد؛ و این كار باید انجام بگیرد. البته كارهائى انجام گرفته و تلاشهاى بیشترى باید بشود. بخش خصوصى را باید توانمند كرد؛ هم به فعالیت اقتصادى تشویق بشوند، هم سیستم بانكى كشور، دستگاه‌هاى دولتى كشور و دستگاه‌هائى كه میتوانند كمك كنند - مثل قوه‌ى مقننه و قوه‌ى قضائیه - كمك كنند كه مردم وارد میدان اقتصاد شوند.
كاهش وابستگى به نفت یكى دیگر از الزامات اقتصاد مقاومتى است. این وابستگى، میراث شوم صد ساله‌ى ماست. ما اگر بتوانیم از همین فرصت كه امروز وجود دارد، استفاده كنیم و تلاش كنیم نفت را با فعالیتهاى اقتصادىِ درآمدزاى دیگرى جایگزین كنیم، بزرگترین حركت مهم را در زمینه‌ى اقتصاد انجام داده‌ایم. امروز صنایع دانش‌بنیان از جمله‌ى كارهائى است كه میتواند این خلأ را تا میزان زیادى پر كند. ظرفیتهاى گوناگونى در كشور وجود دارد كه میتواند این خلأ را پر كند. همت را بر این بگماریم؛ برویم به سمت این كه هرچه ممكن است، وابستگى خودمان را كم كنیم.14

 

اقتصاد مقاومتى و مدیریت مصرف

مسئله‌ى مدیریت مصرف، یكى از اركان اقتصاد مقاومتى است؛ یعنى مصرف متعادل و پرهیز از اسراف و تبذیر. هم دستگاه‌هاى دولتى، هم دستگاه‌هاى غیر دولتى، هم آحاد مردم و خانواده‌ها باید به این مسئله توجه كنند؛ كه این واقعاً جهاد است. امروز پرهیز از اسراف و ملاحظه‌ى تعادل در مصرف، بلاشك در مقابل دشمن یك حركت جهادى است؛ انسان میتواند ادعا كند كه این اجر جهاد فى‌سبیل‌اللّه‌ را دارد.
یك بُعد دیگرِ این مسئله‌ى تعادل در مصرف و مدیریت مصرف این است كه ما از تولید داخلى استفاده كنیم؛ این را همه‌ى دستگاه‌هاى دولتى توجه داشته باشند - دستگاه‌هاى حاكمیتى، مربوط به قواى سه‌گانه - سعى كنند هیچ تولید غیر ایرانى را مصرف نكنند؛ همت را بر این بگمارند. آحاد مردم هم مصرف تولید داخلى را بر مصرف كالاهائى با ماركهاى معروف خارجى - كه بعضى فقط براى نام و نشان، براى پز دادن، براى خودنمائى كردن، در زمینه‌هاى مختلف دنبال ماركهاى خارجى میروند - ترجیح بدهند. خود مردم راه مصرف كالاهاى خارجى را ببندند.

به نظر ما طرحهاى «اقتصاد مقاومتى» جواب میدهد. همین مسئله‌ى سهمیه‌بندى بنزین كه اشاره كردند، جواب داد. اگر چنانچه بنزین سهمیه‌بندى نمیشد، امروز مصرف بنزین ما از صد میلیون لیتر در روز بالاتر میرفت. توانستند این را كنترل كنند؛ كه خب، امروز در یك حد خیلى خوبى هست. حتّى باید جورى باشد كه هیچ به بیرون نیازى نباشد، كه الحمدللّه‌ نیست. تحریم بنزین را در برنامه داشتند؛ اقتصاد مقاومتى تحریم بنزین را خنثى كرد. و بقیه‌ى چیزهائى كه مورد نیاز كشور است.
هدفمند كردن یارانه‌ها هم در جهت شكل دادن به اقتصاد ملى است؛ كه اینها میتواند هم رونق ایجاد كند - در تولید، در اشتغال - و هم موجب رفاه شود؛ اینها مایه‌ى رشد تولید كشور، رشد اقتصادى كشور، مایه‌ى اقتدار یك كشور است. با رشد تولید، یك كشور در دنیا اقتدار حقیقى و آبروى بین‌المللى پیدا میكند. این كار بایستى به انجام برسد.15

 

استفاده‌ى حداكثرى از زمان، منابع و امكانات

از زمان باید حداكثر استفاده بشود. طرحهائى كه سالهاى متمادى طول میكشید، امروز خوشبختانه با فاصله‌ى كمترى انسان مى‌بیند كه فلان كارخانه در ظرف دو سال، در ظرف هجده ماه به بهره‌بردارى رسید. باید این را در كشور تقویت كرد.
حركت بر اساس برنامه، یكى از كارهاى اساسى است. تصمیمهاى خلق‌الساعه و تغییر مقررات، جزو ضربه‌هائى است كه به «اقتصاد مقاومتى» وارد میشود و به مقاومت ملت ضربه میزند. این را، هم دولت محترم، هم مجلس محترم باید توجه داشته باشند؛ نگذارند سیاستهاى اقتصادى كشور در هر زمانى دچار تذبذب و تغییرهاى بى‌مورد شود.16

 

اهمیت تحقیق در زمینه اقتصاد مقاومتى

یكى از دوستان اطلاع دادند كه یك ستاد دانشجوئى براى تحقیق در اقتصاد مقاومتى تشكیل شده. كار بسیار جالبى است. اینجور كارهاى عمیق، همان چیزى است كه كشور به آن احتیاج دارد. شما باید فكر كنید، مطالعه كنید، تحقیق كنید. این تحقیقها اگر به درد آن دستگاه مسئول هم نخورد یا به كار او نیاید یا نپسندد، قطعاً به كار شما مى‌آید و به درد شما میخورد. این، كار بسیار جالبى است.
همچنین یكى دیگر از دوستان اطلاع دادند كه در دانشگاه شریف مركز مطالعاتى‌اى تشكیل شده و در این زمینه‌ها كار میكنند. اینها بسیار كارهاى مهمى است. این انگیزه‌ى جوان دانشجو و فكور، خیلى براى آینده‌ى كشور مهم است.
البته راه‌حلهائى كه گفته شد، بعضى از آنها كاملاً درست است. این را هم من به شما عرض بكنم؛ در همین زمینه‌ى مسائل اقتصادى، پاره‌اى از آنچه كه پیشنهاد و مطرح شد، ما اطلاع داریم كه مد نظر مسئولین هست؛ درباره‌اش كار میكنند، تصمیم‌گیرى میكنند، اقدام میكنند؛ منتها همه‌ى اقدامها یا به اطلاع نمیرسد، یا گفتنى نیست. به هر حال اینجور نیست كه مسائل اقتصادى در مد نظر آن مسئولین نباشد.17

 

اقتصاد مقاومتی، معنا و مفهومی از کارآفرینی

دلیل دومِ ما كه امروز كار برامان مهم است، كارآفرینى مهم است، این است كه ما امروز در مقابل یك فشار جهانى قرار داریم. دشمنى وجود دارد در دنیا كه میخواهد با فشار اقتصادى و با تحریم و با این كارهائى كه شماها میدانید، سلطه‌ى اهریمنى خودش را برگرداند به این كشور. هدف این است. یك كشور به این خوبى، با این همه منابع، منابع طبیعى، با این موقعیت سوق‌الجیشى، با همه‌ى امكانات، زیر نگین یك قدرتى در دنیا بوده؛ یك روز انگلیسها بودند، یك روز آمریكائى‌ها بودند - در واقع نظام سلطه، دستگاه سلطه، امپراتورى سلطه. حالا آمریكا یك گوشه‌اى از این امپراتورى است - اینها مسلط بودند بر این كشور؛ انقلاب دست اینها را كوتاه كرده. سلطه میخواهد برگردد به این كشور. همه‌ى این تلاشها براى این است. مسئله‌ى انرژى هسته‌اى بهانه است. آن كسانى كه خیال میكنند اگر ما مسئله‌ى انرژى هسته‌اى را حل كردیم، مشكلات حل خواهد شد، خطا میكنند. مسئله‌ى انرژى هسته‌اى را مطرح میكنند، مسئله‌ى حقوق بشر را مطرح میكنند، مسائل گوناگون را مطرح میكنند، كه اینها بهانه است. مسئله، مسئله‌ى فشار است، میخواهند یك ملت را به زانو در بیاورند؛ میخواهند انقلاب را زمین بزنند. یكى از كارهاى مهم همین تحریم اقتصادى است. میگویند ما طرفمان ملت ایران نیست! دروغ میگویند؛ اصلاً طرف، ملت ایران است. تحریم براى این است كه ملت ایران به ستوه بیاید، بگوید آقا ما به خاطر دولت جمهورى اسلامى داریم زیر فشار تحریم قرار میگیریم؛ رابطه‌ى ملت با نظام جمهورى اسلامى قطع بشود. هدف اصلاً این است. البته ملت ما را نمیشناسند؛ مثل همه‌ى موارد دیگر محاسباتشان غلط اندر غلط است. از نظر نظام سلطه، گناه بزرگ ملت ایران این است كه خودش را از زیر بار سلطه آزاد كرده. میخواهند مجازات كنند به خاطر این گناه، كه چرا خودت را از زیر بار سلطه، اى ملت! آزاد كرده‌اى. این ملت راه را پیدا كرده. اصلاً محاسباتشان اشتباه است؛ نمیفهمند چه كار باید بكنند و چه كار دارند میكنند. خب، اما فشار مى‌آورند؛ فشار اقتصادى از راه تحریمها.

ما باید یك اقتصاد مقاومتىِ واقعى در كشور به وجود بیاوریم. امروز كارآفرینى معناش این است. دوستان درست گفتند كه ما تحریمها را دور میزنیم؛ بنده هم یقین دارم. ملت ایران و مسئولین كشور تحریمها را دور میزنند، تحریم‌كنندگان را ناكام میكنند؛ مثل موارد دیگرى كه در سالهاى گذشته در زمینه‌هاى سیاسى بود كه یك اشتباهى كردند، یك حركتى انجام دادند، بعد خودشان مجبور شدند برگردند، یكى یكى عذرخواهى كنند. چند مورد یادتان هست لابد دیگر. حالا جوانها نمیدانند. در این ده بیست سال اخیر، از این كارها چند بار انجام دادند. این دفعه هم همین جور است. البته تحریم براى ما جدید نیست، ما سى سال است تو تحریمیم. همه‌ى این كارهائى كه شده است، همه‌ى این حركت عظیم ملت ایران، در فضاى تحریم انجام گرفته؛ بنابراین كارى نمیتوانند بكنند. خب، ولى این دلیلى است براى همه‌ى مسئولان و دلسوزان كشور كه خود را موظف بدانند، مكلف بدانند به ایجاد كار، به تولید، به كارآفرینى، به پر رونق كردن روزافزون این كارگاه عظیم؛ كه كشور ایران حقیقتاً امروز یك كارگاه عظیمى است. همه خودشان را باید موظف بدانند.



موضوع:
[ دوشنبه 19 خرداد 1393 ] [ 09:16 ق.ظ ] [ محمدمهدی رحیمیان ]